Bekijk grafiek van relaties

Beschrijving

Centrale onderzoeksvraag/doel
Jaarlijks wordt circa 60 kiloton stikstof onder de vorm van varkensmest op Vlaamse landbouwgronden uitgereden, ook op gronden waarop groenten gekweekt worden. Aangezien in de varkenshouderij nog steeds veel antibiotica gebruikt worden rijst de vraag in welke mate het gebruik van varkensmest risico's inhoudt qua verspreiding van antibioticaresiduen en antibioticaresistentiegenen in het milieu. De varkenssector kampt ook met zoönotische pathogenen zoals Salmonella. Het is tot op heden onduidelijk in welke mate de bacteriën in de bodem en/of op de plant kunnen overleven na het uitrijden van de mest. Het onderzoeksproject VARMEST heeft tot doel te verhelderen of en zo ja, op welke wijze varkensmest veilig gebruikt kan worden in de landbouw (tuinbouw).  

Onderzoeksaanpak
In eerste instantie ontwikkelen en valideren we een vloeistofchromatografische/ massaspectrometrische multi-residu methode voor de detectie van antibioticaresiduen in mest- en bodemstalen. Vervolgens screenen we mest op antibioticaresiduen, antibioticaresistentiegenen en pathogenen na klassieke mestopslag, voor het spreiden van de mest en voor en na het inwerken in de bodem. Tot slot brengen we ook de impact van mestverwerkingstechnieken op de bedoelde sanitaire risico's in kaart. Hiertoe analyseren en vergelijken we stalen van de ruwe mest en stalen van de verwerkte mest.

Relevantie/Valorisatie
Naast de gekende milieuproblematiek die mest veroorzaakt (water- en bodemkwaliteit) groeit de bezorgdheid omtrent antibioticaresiduen, antibioticaresistentiegenen en zoönotische pathogenen die mogelijk via uitgereden mest in de bodem en het oppervlakte– en grondwater terecht kunnen komen. We onderscheiden drie mogelijke risico’s omtrent het gebruik van varkensmest in de landbouw: 1/ Antibioticaresiduen en hun metabolieten kunnen de ontwikkeling van antibioticaresistentie in tal van microbiële gemeenschappen veroorzaken en kunnen anderzijds opgenomen worden door gewassen, bedoeld voor humane of dierlijke consumptie. 2/ Antibioticaresistentiegenen, vrij aanwezig in de mest of aanwezig in bacteriën overlevend op mest, kunnen doorgegeven worden aan bacteriën in de omgeving, op de plant of in het menselijk lichaam. 3/ Via het gebruik van de mest kunnen zich pathogenen verspreiden in de omgeving zodat de contaminatiedruk in stand wordt gehouden. Op die manier is er sprake van contaminatiecycli van deze pathogenen op varkensbedrijven, maar ook van een mogelijke besmettingskans via rauw geconsumeerde groenten die worden bemest (en/of beregenend met besmet oppervlakte- of grondwater).
AcronymVARMEST
StatusIn uitvoering
Effective start/end date1/09/1331/12/18

Links

ID: 4162345